Wizyta u ginekologa:
Jak się przygotować do badania u ginekologa?
- Przez dwa dni przed badaniem ginekologicznym nie należy współżyć oraz stosować irygacji czy preparatów dopochwowych. Ewentualne otarcia czy zalegające resztki preparatu mogą zaburzyć ocenę obrazu widzianego przez lekarza.
- Bezpośrednio przed wizytą warto zadbać o higienę osobistą oraz zabrać dokumentację medyczną, która może być przydatna celem ustalenia leczenia.
- Należy przygotować informację odnośnie daty pierwszej i ostatniej miesiączki oraz ostatniego badania cytologicznego.
- Nie jest wymagana depilacja czy golenie części intymnych (jedynie w przypadku zabiegów wykonywanych w okolicy sromu, ale o tym informuje uprzednio lekarz).
- Warto wybrać ubiór, który pozwoli na jak największy komfort psychiczny. Spódniczka znacznie ułatwia przygotowanie oraz sprawia, iż pacjentka przechodząc na fotel ginekologiczny odczuwa mniejszy stres.
- Prosimy by na pierwszą wizytę być z pełnym pęcherzem (w przypadku problemów z nietrzymaniem moczu wystarczy napić się wody w poczekalni bezpośrednio przed wizytą).
- W przypadku pacjentki niepełnoletniej należy przyjść na wizytę z opiekunem prawnym.
Miesiączka NIE JEST przeciwwskazaniem do badania ginekologicznego jak i do wykonania USG czy badania urodynamicznego.
Cytologii nie wykonujemy podczas miesiączki, gdyż może ona zaburzyć wynik badania.
Kiedy zgłosić się do ginekologa?
- Zaleca się by pierwszą wizytę odbyć już po pierwszej miesiączce
- Przed rozpoczęciem współżycia (zwłaszcza gdy pacjentka chce dobrać metodę antykoncepcji)
- w przypadku wystąpienia niepokojących objawów (np.: upławy, przykry zapach, pieczenie w okolicy cewki i sromu, bolesne miesiączki czy współżycie) również w przypadku gdy miesiączka jeszcze nie wystąpiła
- Profilaktycznie raz do roku.
Cytologię również zaleca się wykonywać raz do roku.
Czego się spodziewać podczas wizyty u ginekologa?
Podczas wizyty kwalifikacyjnej przeprowadzany jest szczegółowy wywiad medyczny obejmujący:
- Dolegliwości uroginekologiczne:
- Problemy z trzymaniem moczu
- Zaburzenia kontroli oddawania gazów i/lub stolca
- Uczucie obniżenia narządów miednicy mniejszej
- Dolegliwości bólowe w obrębie układu moczowo-płciowego i podbrzusza
Wywiad dotyczący zdrowia seksualnego:
- Pytania związane z aktywnością seksualną służą wyłącznie celom medycznym
- Informacje te są niezbędne do:
- Oceny ryzyka chorób przenoszonych drogą płciową
- Powiązania zgłaszanych objawów z potencjalnymi infekcjami
- Określenia zakresu ewentualnego leczenia (włączając partnera/ów w przypadku zdiagnozowania infekcji)
Z czego się składa badanie ginekologiczne?
- Ocena wzrokowa zewnętrznych narządów płciowych
- badanie przy użyciu wziernika – ocena szyjki macicy oraz pochwy
- badanie oburęczne
- po badaniu na fotelu ginekologicznym lekarz również może zbadać piersi (zwłaszcza w przypadku gdy pacjentka nigdy nie miała takiego badania bądź gdy sama nie potrafi go wykonać)
- dodatkowo lekarz może, ale nie musi, wykonać USG przezbrzusznie bądź dopochwowo
Badanie USG (badanie USG u kobiet, które nie współżyły)
- Jest częścią badania ginekologicznego, również u kobiet niewspółżyjących. Różnica polega na sposobie wykonania takiego badania. W grupie kobiet wyżej wymienionej wykonujemy USG przez powłoki brzuszne, zwłaszcza ważne w tym przypadku, by mieć pełen pęcherz. U kobiet współżyjących najczęściej używa się głowicy dopochwowej, która znacznie dokładniej uwydatni struktury płciowe.
- W niektórych przypadkach u kobiet niewspółżyjących można wykonać badanie ultrasonograficzne przez odbyt.
Badanie piersi
Każda kobieta powinna regularnie badać piersi.
Istnieje kilka metod, a są to:
- badanie palpacyjne
- badanie z użyciem obrazowania ultrasonograficznego
- mammografia
Kiedy?
Badanie palpacyjne wykonujemy co najmniej raz w miesiącu, najlepiej po miesiączce, między 5 a 10 dniem cyklu. Warto robić to od razu po prysznicu gdy tkanki są rozluźnione.
Sytuacje wymagające pilnego kontaktu z lekarzem ginekologiem:
- wyczuwalne palpacyjnie zgrubienie w piersi
- zmiana koloru piersi czy brodawki
- wyciek ropy bądź krwi z brodawki
- przedłużająca się bolesność piersi
Cytologia
Czym jest to badanie?
Jest to wymaz z szyjki macicy celem oceny komórek szyjki macicy.
Jak ono przebiega?
Pacjentka będąc na fotelu ginekologicznym ma aplikowany wziernik, następnie lekarz wprowadza do pochwy specjalną szczoteczkę, którą pobiera komórki do badania. W zależności od rodzaju cytologii przeniesienie materiału następuje na szkiełko mikroskopowe i utrwalone specjalnym sprayem (cytologia klasyczna) bądź do pudełeczka z podłożem płynnym (cytologia płynna)
Czym cytologia płynna różni się od cytologii klasycznej?
Jest badaniem dokładniejszym ze względu na pobranie i utrwalenie większej ilości materiału.
W przypadku wyniku wątpliwego możliwe jest wykonanie testów w kierunku infekcji HPV bez konieczności ponownego pobierania materiału z szyjki macicy.
Przeciwwskazania:
Miesiączka (może zafałszować wynik badania)
HPV
Czym ono jest?
Jest to wirus brodawczaka ludzkiego, którego sklasyfikowano obecnie ponad 200 typów.
Co on powoduje?
Może przyczyniać się do rozwoju zmian łagodnych, takich jak kłykciny kończyste, oraz do rozwoju zmian złośliwych, z których najbardziej popularnym jest rak szyjki macicy (powodują go między innymi typy HPV 16 oraz 18).
Drogi zakażenia:
głównie są to kontakty seksualne, kontakt skórny (stąd użycie prezerwatywy nie chroni tak samo jak w przypadku innych chorób przenoszonych drogą płciową)
Czy można go leczyć?
Zdrowy organizm zazwyczaj zwalcza wirusa samodzielnie w przeciągu kilku lat. Nie istnieje leczenie przeciwko wirusowi.
Profilaktyka
Bezpieczne kontakty seksualne, szczepienia (zwłaszcza przed rozpoczęciem kontaktów seksualnych), badania kontrolne w kierunku HPV (w tym wykonywanie cytologii średnio co 2-3 lata)