Na czym polega badanie urodynamiczne

Badanie ocenia pracę mięśnia wypieracza pęcherza, szyi pęcherza i zewnętrznego zwieracza cewki moczowej – struktur, które odpowiadają za utrzymanie moczu i prawidłowe opróżnianie pęcherza. Za pomocą specjalistycznej aparatury mierzy się przepływ moczu przez cewkę, ciśnienie w pęcherzu i cewce oraz napięcie mięśni zwieraczy. Badanie pokazuje, czy pęcherz prawidłowo gromadzi mocz i czy wypieracz i zwieracz pracują ze sobą w koordynacji.

Kto wykonuje u nas badanie

Badanie wykonuje dr n. med. Edyta Wlaźlak – specjalistka z ponad 20-letnią praktyką w diagnostyce urodynamicznej, która szkoliła się w najbardziej znanych ośrodkach uroginekologicznych na świecie i od lat prowadzi w Polsce szkolenia z diagnostyki uroginekologicznej dla personelu medycznego. Badanie odbywa się w spokojnej, życzliwej atmosferze. Wykresy i dane liczbowe interpretuje doświadczony lekarz lub zespół lekarzy.

Oprócz badania urodynamicznego w skład naszej diagnostyki wchodzą USG 2D, 3D i 4D oraz kliniczne badanie uroginekologiczne. Połączenie tych metod pozwala precyzyjniej postawić rozpoznanie i zaproponować indywidualnie dobrane leczenie.

Kiedy warto wykonać badanie

Badanie pomaga znaleźć przyczynę nietrzymania moczu, przewidzieć efekty leczenia i ewentualne powikłania oraz zaplanować terapię. Wskazaniem są m.in.:

• nietrzymanie moczu (różnego rodzaju),
• częstomocz,
• parcia naglące,
• zaleganie moczu po mikcji,
• trudności w opróżnianiu pęcherza,
• słaby lub przerywany strumień moczu,
• brak poprawy po leczeniu zachowawczym,
• niepowodzenie wcześniejszej operacji.

Badanie jest szczególnie ważne po nieudanych operacjach uroginekologicznych, przy mieszanym nietrzymaniu moczu i kłopotach z oddawaniem moczu. Zwykle zleca je lekarz prowadzący – ginekolog lub uroginekolog, urolog, lekarz rodzinny – albo fizjoterapeuta.

Jak się przygotować

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania, chyba że lekarz zaleci inaczej. Jeśli potrzebne będą dodatkowe informacje, przekaże je rejestracja.

• Pęcherz może być wypełniony, ale nie przepełniony. Pełny pęcherz nie jest konieczny, choć ułatwia i przyspiesza badanie. Przepełnienie pęcherza to najczęstszy błąd – nie pij na zapas.
• Nie musisz być na czczo. Dzień wcześniej wybierz lekkostrawne posiłki i zadbaj o wypróżnienie (lewatywa nie jest potrzebna).
• Możesz pić, także kawę – chyba że po niektórych napojach masz kłopoty z pęcherzem; wtedy ich unikaj.
• Wystarczy zwykła higiena osobista.
• Badanie ogólne i posiew moczu wykonaj tylko wtedy, gdy zleci je lekarz prowadzący.
• Jeśli nie wiesz, czy przed badaniem oddać mocz, zapytaj w rejestracji.

Jak przebiega badanie – etapy

W trakcie badania pęcherz jest powoli napełniany solą fizjologiczną przez cienki cewnik, a aparatura mierzy ilość i czas oddawania moczu, ciśnienie w pęcherzu i cewce oraz napięcie zwieraczy. Nie u każdej pacjentki badanie wygląda tak samo – metody dobieramy indywidualnie.

1. Uroflowmetria – oddajesz mocz do specjalnego urządzenia. Ten etap trwa do ok. 10 minut i jest całkowicie bezbolesny. Ocenia się szybkość i objętość oddawanego moczu oraz kształt krzywej mikcji, co pomaga wykryć przeszkodę w odpływie moczu. Mierzy się też zaleganie moczu po mikcji.
2. Cystometria – w pozycji siedzącej na fotelu ginekologicznym mierzy się ciśnienie w pęcherzu w czasie, gdy wypełnia się on płynem. Do cewki moczowej wprowadza się cienki cewnik z czujnikiem, a drugi – do odbytnicy lub pochwy, by wyeliminować wpływ napinania mięśni brzucha. Informujesz lekarkę, kiedy po raz pierwszy czujesz parcie i jak ono narasta. Ten etap pozwala rozpoznać lub wykluczyć nietrzymanie moczu z parć naglących i wysiłkowe nietrzymanie moczu.
3. Profilometria cewkowa – podczas powolnego wysuwania cewnika mierzy się ciśnienie w cewce moczowej w spoczynku i podczas kaszlu. Pozwala to potwierdzić lub wykluczyć wysiłkowe nietrzymanie moczu.

Czy badanie boli? Co po badaniu?

Pacjentki często przychodzą przestraszone tym, co przeczytały w internecie – a po badaniu mówią, że nie było takie nieprzyjemne. Badanie nie jest bolesne i nie wymaga znieczulenia; może powodować dyskomfort, ale większość pacjentek nie odczuwa żadnych dolegliwości. Jeśli coś zaboli, powiedz – lekarka przesunie cewnik. Wprowadzenie cewników można też wykonać w znieczuleniu miejscowym.

Po badaniu pojedyncze pacjentki odczuwają przejściowy dyskomfort w okolicy cewki lub pęcherza – pomaga picie większej ilości płynów. Lekarka może też zalecić leki zapobiegające infekcji dróg moczowych, a czasem dodatkową diagnostykę infekcji.

Co pokazuje wynik

Badanie urodynamiczne pozwala rozpoznać m.in.:

• wysiłkowe, naglące i mieszane nietrzymanie moczu,
• nietrzymanie moczu z przepełnienia oraz pozazwieraczowe (np. z powodu przetoki),
• ukryte nietrzymanie moczu – może się ujawnić po operacji obniżenia narządów płciowych, dlatego ważne jest, by wiedzieć o nim wcześniej.

Wynik otrzymujesz w formie opisu, czasem z wydrukami pomiarów ciśnień i zapisu elektromiograficznego (EMG). Powtarzalne pomiary pozwalają zakwalifikować do najlepszego w danej sytuacji sposobu leczenia.

Pytania i odpowiedzi

Więcej odpowiedzi znajdziesz w zakładce Dla pacjentek.